دارالعلم

یكی از گناهان، استخفاف نماز یعنی سبك شمردن نماز است. نماز نخواندن یك گناه بزرگ است و نماز خواندن اما نماز را خفیف شمردن، استخفاف کردن، بی اهمیت تلقی كردن گناه دیگری است.

پس از وفات امام صادق علیه السلام ابوبصیر آمد به‏ امّ حمیده تسلیتى عرض کند. امّ حمیده گریست. ابوبصیر هم که کور بود گریست. بعد امّ حمیده به ابوبصیر گفت: ابوبصیر! نبودى و لحظه آخر امام را ندیدى؛ جریان عجیبى رخ داد. امام در یک حالى فرو رفت که تقریباً حال غشوه‏ اى بود. بعد چشمهایش را باز کرد و فرمود: تمام خویشان نزدیک مرا بگویید بیایند بالاى سر من حاضر شوند. ما امر امام را اطاعت و همه را دعوت کردیم. وقتى همه جمع شدند، امام در همان حالات که لحظات آخر عمرش را طى مى‏ کرد یک مرتبه چشمش را باز کرد، رو کرد به جمعیت و همین یک جمله را گفت: انَّ شَفاعَتَنا لا تَنالُ مُسْتَخِفّاً بِالصَّلوةِ (وسائل، ج 3/ ص 17، ح 11) هرگز شفاعت ما به مردمى که نماز را سبک بشمارند نخواهد رسید. این را گفت و جان به جان آفرین تسلیم کرد.

امام نفرمود که شفاعت ما به مردمى که نماز نمى‏ خوانند نمى‏ رسد؛ آن که تکلیفش خیلى روشن است، بلکه فرمود به کسانى که نماز را سبک مى‏ شمارند. یعنى چه نماز را سبک مى‏ شمارند؟ یعنى وقت و فرصت دارد، مى‏ تواند نماز خوبى با آرامش بخواند ولى نمى‏ خواند. نماز ظهر و عصر را تا نزدیک غروب نمى‏ خواند، نزدیک غروب که شد یک وضوى سریعى مى ‏گیرد و بعد با عجله یک نمازى مى‏ خواند و فوراً مهرش را مى‏ گذارد آن طرف؛ نمازى که نه مقدمه دارد نه مؤخره، نه آرامش دارد و نه حضور قلب. طورى عمل مى‏ کند که خوب دیگر این هم یک کارى است و باید نمازمان را هم بخوانیم. این، خفیف شمردن نماز است. این‏جور نماز خواندن خیلى فرق دارد با آن نمازى که انسان به استقبالش مى‏ رود؛ اول ظهر که مى‏ شود با آرامش کامل مى‏ رود وضو مى‏ گیرد، وضوى با آدابى، بعد مى‏ آید در مصلّاى خود اذان و اقامه مى‏‌ گوید و با خیال راحت و فراغ خاطر نماز مى‏ خواند. «السّلام علیکم» را که گفت فوراً در نمى‏ رود، مدتى بعد از نمازْ با آرامش قلب تعقیب مى‏ خواند و ذکر خدا مى‏ گوید. این علامت این است که نماز در این خانه احترام دارد.

نمازخوان‏ هایى که خودشان نماز را استخفاف مى‏ کنند یعنى کوچک مى‏ شمارند (نماز صبحشان آن دم آفتاب است، نماز ظهر و عصرشان آن دم غروب است، نماز مغرب و عشاشان چهار ساعت از شب گذشته است و نماز را با عجله و شتاب مى‏ خوانند) تجربه نشان داده که بچه‏ هاى اینها اصلًا نماز نمى‏ خوانند. شما اگر بخواهید واقعاً نمازخوان باشید و بچه هایتان نمازخوان باشند، نماز را محترم بشمارید. نمى‏ گویم نماز بخوانید؛ بالاتر از نماز خواندن، محترم بشمارید. اولًا براى‏ خودتان در خانه یک مصلّایى انتخاب کنید (مستحب هم هست) یعنى در خانه نقطه‏ اى را انتخاب کنید که جاى نمازتان باشد، مثل یک محراب براى خودتان درست کنید. اگر مى‏ توانید (همان طورى که پیغمبر اکرم یک مصلّى‏ و جاى نماز داشت) یک اتاق را به عنوان مصلّى‏ انتخاب کنید. اگر اتاق زیادى ندارید، در اتاق خودتان یک نقطه را براى نماز خواندن مشخص کنید. یک جانماز پاک هم داشته باشید. در محل نماز که مى‌‏ ایستید، جانماز پاکیزه‏ اى بگذارید، مسواک داشته باشید، تسبیحى براى ذکر گفتن داشته باشید. وقتى که وضو مى‏ گیرید، اینقدر با عجله و شتاب نباشد.